سرقت ادبی (Plagiarism)

سرقت ادبی چیست؟ به‌طورکلی استفاده از مطالب نوشته‌شده توسط دیگران و انتشار آن با نام خود را سرقت ادبی یا سرقت علمی می‌گویند. این عمل غیرقانونی بوده و شخص خاطی باید جریمه‌های سنگینی را بپردازد. حتی اگر به‌واسطه آن مدرک تحصیلی یا سمت دانشگاهی کسب کرده باشد تمام آن‌ها از وی گرفته می‌شود.

در مقالات و کارهای تحقیقی در تمام مطالب از تحقیقات دیگر استفاده‌شده و به آن‌ها رفرنس داده می‌شود. این کار غیرقانونی نیست. در صورتی که عین جملات محققان دیگر را در مقاله خود استفاده نکنیم بلکه صرفاً باید برداشت خود را از نوشته آن‌ها بنویسیم و حتماً باید رفرنس دهیم.

تشخیص سرقت ادبی

نوشته‌های تحقیقی بینش‌های نوینی را ایجاد می‌کنند که بازتاب‌دهنده اعتبار و اصالت کار تحقیقی در زمان نگارش و به اشتراک‌گذاری داده‌ها است. برای مبارزه با سرقت ادبی در نوشته‌ها، یکی از نرم‌افزارها  CrossCheck (که اکنون با نام  Similarity Check یا همان مشابه‌یاب معروف است) است که به‌طور فزاینده‌ای استفاده می‌شود تا از سرقت ادبی جلوگیری کند، یا تعداد مقالات تکراری ارسال‌شده را کاهش دهد. نرم‌افزار مشابه‌یاب توسط شرکت iThenticate، با هدف همکاری بین ناشران اصلی و  CrossRef ساخته‌شده است. این نرم‌افزار به سردبیران، ناشران، نویسندگان و خوانندگان اجازه می‌دهد تا مقالات ارسال‌شده را در میان پایگاه داده میلیون‌ها ژورنال دیگر چک کنند. این ابزار به افراد اجازه می‌دهد تا با استفاده از مشابه‌یاب به‌صورت اتوماتیک متن‌ها را چک کرده و در صورت وجود سرقت ادبی آن را تشخیص دهند.

ویژگی‌های نرم‌افزار مشابه‌یاب(Similarity Check)

پس‌ازاینکه مقاله بارگذاری شد، مشابه‌یاب، برای بررسی شباهت‌های موجود در متن با تحقیقات قبلی منتشرشده، مقاله را بررسی می‌کند. این نرم‌افزار متن کامل مقاله را با بیش از ۳۸ میلیون مقاله و بیش از ۲۰ میلیون صفحه وب مقایسه می‌کند.

البته برخی از مقالات به مقالات بسیار دیگری شباهت خواهند داشت. بنابراین، نتایج بررسی می‌شوند تا هویت متن کپی شده تعیین شود. چندین موسسه از این نرم‌افزار استفاده می‌کنند مانند Springer, BiomedCentral, Adis, Birkhauser, and Bohn Stafleu van Loghum.

درحالیکه مؤسسات دیگر مانند (Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE, به تمام مقالات نیاز دارد تا کنفرانس‌ها و همایش‌ها از طریق پروسه تشخیص سرقت ادبی بررسی شوند.

داوطلبان یا کارکنان بسیاری از سازمان‌ها گزارشات اصلی به دست آمده از طریق نرم‌افزار مشابه‌یاب را بررسی می‌کنند تا ماهیت اصلی شباهت را تشخیص دهند تا در صورت لزوم اقداماتی صورت گیرد.

زمانی که متن به طور کامل آپلود شد بررسی آغاز می شود و زمانی که بررسی به مثلاً ۳۰درصد رسید، به شخصی که مقاله را آپلود کرده است به‌صورت الکترونیکی نوتیفیکیشن ارسال می‌شود. این آستانه می‌تواند به هراندازه‌ای تغییر کند و به سیستم اعلان ایمیل لینک شود.

سپس سابمیشن بررسی می‌شود. گزارشی ایجاد می‌شود که در آن قسمت‌های تکراری و مشابه هایلایت می‌گردد که باید با دقت بررسی شوند تا سرقت ادبی واقعی را از نوشته تصادفی و اتفاقی تشخیص دهند. این گزارش‌ها می‌توانند بر اساس شباهت، ردیابی محتوایی یا بخش‌های بزرگ متنی اصلاح شوند.

انواع رایج سرقت ادبی

انواع مختلفی از سرقت ادبی وجود دارد و همه آن‌ها مشمول مجازات سختی از سوی مجامع آکادمیک می‌باشد. در زیر به برخی از رایج‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود:

  • سرقت ادبی مستقیم Direct Plagiarism

سرقت ادبی مستقیم، رونویسی کلمه به کلمه یک بخش از اثر تحقیقی یک شخص است بدون ذکر نام و درج علامت نقل‌قول (گیومه). سرقت ادبی که به‌صورت عمدی انجام شود غیراخلاقی و ازنظر آکادمیک متقلبانه است و زمینه‌های اقدامات انضباطی مانند اخراج را فراهم می‌کند.

  • سرقت ادبی از خود Self Plagiarism

سرقت ادبی از خود، زمانی رخ می‌دهد که یک دانشجو (یا دانش‌آموز) کار تحقیقی قبلی خود را دوباره سابمیت می‌کند، یا بخش‌های کارهای قبلی خود (مشترک با اساتید) را میکس کرده بدون کسب اجازه از اساتید دخیل در آن، به‌عنوان یک مقاله به یک ژورنال ارسال می‌کند. می‌توان گفت این نوع از سرقت علمی بیشتر در دوران مدرسه رایج است. مثلاً زمانی که یک دانش‌آموز از یک کار پژوهشی در دو یا چندترم متوالی استفاده می‌کند بدون آنکه از اساتید قبلی که در این کار نقش داشته‌اند اجازه بگیرد.

  • سرقت ادبی موزاییکی Mosaic Plagiarism

سرقت علمی موزاییکی زمانی اتفاق می‌افتد که یک دانشجو عبارتی را از یک منبع کپی کند بدون استفاده از علامت‌های نقل‌قول (کاما کوتیشن و گیومه)، یا مترادف‌هایی را برای نوشته‌های نویسندگان دیگر پیداکرده و با همان ساختار و معنی اصلی متن نوشته‌شده، کنار هم چیده و پاراگرافی را تشکیل می‌دهند. این روش گاهی اوقات ” نوشته وصله شده” یا patch writing نامیده می‌شود. این روش، عمدی یا غیر عمد، ازنظر مجامع علمی متقلبانه و قابل‌پیگیری می‌باشد حتی اگر منبع نوشته در پاورقی ذکر شود.

  • سرقت ادبی تصادفی Accidental Plagiarism

سرقت علمی تصادفی زمانی اتفاق می‌افتد که نویسنده ذکر منابع را نادیده می‌گیرد یا منابع را به‌صورت نادرست ذکر می‌کند. و یا سهواً یک متن را با استفاده از کلمات مشابه، یا گروه‌های لغتی مشابه و یا ساختار یکسان بدون ذکر نام نویسنده بازنویسی کند. دانشجویان باید یاد بگیرند که هنگام انجام پژوهش، چطور باید منابع را ذکر کنند و با دقت و صحت یادداشت‌برداری نمایند. سهوی بودن خطاها، دانشجویان را از مسئولیت ناشی از سرقت ادبی مبرا نمی‌کند. موارد مربوط به سرقت ادبی سهوی همان مجازات‌ها را در پی دارد که موارد دیگر سرقت ادبی.

دیدگاه خود را ثبت کنید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ارسال درخواست:

برای مشاوره و یا سفارش و دریافت خدمات کمک آموزشی از فرم زیر استفاده نمایید:

همچنین می توانید برای درخواست ثبت سفارش و دریافت خدمات کمک آموزشی عدد 4 را به شماره 09020089129 پیامک کنید